Chemicy u gimnazjalistów

Przedstawiciele Koła Naukowego Chemików w dniu 22 listopada 2013 odwiedzili Zespół Szkół Integracyjnych Nr 1 im. Jana Pawła II przy ul. Łagodnej 10 w Białymstoku. Przygotowaliśmy 4-godzinne pokazy wraz z warsztatami. Pokazy były prezentowane przez: Michała Turkowicza, Huberta Kozłowskiego, Michała Dąbrowskiego, pod czujnym okiem dr Agnieszki Wilczewskiej. Panowie przedstawili doświadczenia, w których wykorzystali zmianę barw pod wpływem różnych odczynników chemicznych i w prosty sposób tłumaczyli zarówno zachodzące procesy jak i zapoznawali uczniów z nowymi odczynnikami chemicznymi. Część warsztatową rozpoczynał Szymon Suchodolski przedstawiając zasady zmiany barwy wywaru z czerwonej kapusty pod wpływem odczynników chemicznych o różnym odczynie dostępnych w laboratorium chemicznym. Uczniowie zostali podzieleni na 4 grupy i wraz ze studentami udali się do stolików, aby sprawdzić jak wywar z czerwonej kapusty zmienia zabarwienie pod wpływem substancji, które można znaleźć w domu m.in. płynu do mycia naczyń, proszku do pieczenia, soli, cukru, coca-coli czy kreta. Studentami, którzy pomagali przy warsztatach byli Łukasz Koliński, Joanna Lach, Piotr Stasiewicz oraz pozostała czwórka panów (Hubert, Michał D., Michał T. oraz Szymon). Uczniowie nauczyli się jak poprawnie trzymać pipety Pasteura, jak umiejętnie nazywać odczyny roztworów i jakie substancje chemiczne znajdują się w produktach spożywczych oraz chemii gospodarstwa domowego. Kolejnym doświadczeniem było otrzymywanie dwutlenku węgla w reakcji kwasu cytrynowego z węglanem potasu oraz badanie właściwości tego gazu. Na zakończenie aplauz wzbudziło doświadczenie Łukasza, który przedstawił uczniom jak w reakcji perhydrolu z nadmanganianem potasu można wybuchowo otrzymać gorącą parę wodną.

Dzięki takim pokazom udowodniliśmy uczniom, że chemią można się świetnie bawić. Zrozumienie procesów, jakie zachodzą w otaczającym nas świecie przynosi dużo satysfakcji i radości. Może pokazy skłonią uczniów do uczenia się chemii nie tylko w tradycyjny, czysto teoretyczny i książkowy sposób, ale również przez zabawę.

Michał Turkowicz

Edukacja chemiczna dla przedszkolaków

W dniu 14 listopada 2013 r. członkowie Koła Naukowego Chemików „Pozyton” wraz dr Agnieszką Wilczewską przybyli z wizytą do Samorządowego Przedszkola nr 4 przy ul. Sokólskiej 2. Przedszkolaki brały aktywny udział w wykonaniu wszystkich prezentowanych chemicznych doświadczeń. Pokazy rozpoczął Hubert Kozłowski sprawiając, że bezbarwny roztwór glukozy i NaOH znajdujący się w butelce zabarwił się na niebiesko (błękit metylenowy). Agnieszka Wasilewska przy użyciu takiego samego roztworu, lecz innego barwnika (indygo karminu) zmieniała barwy od niebieskiej przez zieloną, czerwoną i na końcu żółtą, co więcej poprzez wytrząsanie możliwy był powrót do barw poprzednich. Dzieci szybko powiązały prezentowane kolory ze światłami drogowymi, stwierdzając, że na czerwonym świetle trzeba stać i czkać, a przechodzić przez przejście można tylko wtedy, gdy światło zmieni się na zielone. Kontynuując zabawę roztworami Paweł Misiak pokazał, jak dzięki odczynnikom chemicznym możemy uzyskać barwy popularnych napojów Frugo o różnym smaku, a właściwie to zabarwieniu, bo wszyscy przecież wiedzą, że odczynników chemicznych pić nie należy. Barwy zmieniały się w cudowny sposób przez zwykłe przelewanie roztworu z buteleczki do buteleczki. Michał Turkowicz udowodnił, że dodane do zwykłej wody jony miedzi potrafią „zjeść” folię aluminiową. Szymon Suchodolski przedstawił jak dzięki wywarowi z czerwonej kapusty można określić odczyn substancji, które można znaleźć w domu m.in. cukru, kwasku cytrynowego, proszku do pieczenia czy proszku do prania. Kolejną zabawę przeprowadził ponownie Michał, a polegała ona na chemicznym nadmuchaniu balonika nałożonego na butelkę. Ogłosiliśmy konkurs na napompowanie największego balona. Do rywalizacji zaprosiliśmy przedstawicieli przedszkolaków: dziewczynkę i chłopca. Dziewczynki wygrały tą konkurencję zapewne dzięki większemu dopingowi :) . Dzieci dowiedziały się, że w tym doświadczeniu, w reakcji wydzielał się gaz, który jest cięższy od powietrza - dwutlenek węgla (reakcja roztworów kwasku cytrynowego i sody oczyszczonej). Agnieszka wraz z Pawłem przedstawili maluchom chemicznego ducha, który był zamknięty w magicznym pudełku. Dzielne dzieciaki uwierzyły, że duchy można stworzyć w wyniku reakcji chemicznych i nie należy ich się bać. Pokaz zakończył Szymon chemiczną lokomotywą. Tym zachęcił dzieci do utworzenia pociągu i przejścia do kolejnego ważnego dla każdego chemika etapu pracy z odczynnikami chemicznymi, czyli umycia rąk. :)

Michał Turkowicz